Voortplanting bij hoenders

Broedeieren

Wanneer u uw fokhaan bij de fokhennen geplaatst hebt, zal u normaal gezien twee dagen later al bevruchte eieren rapen. Hebben de hennen daarvoor bij een andere haan gezeten, dan is het aangewezen om minstens een week te wachten voor u eieren begint te verzamelen, dit om zeker te zijn dat de nakomelingen afstammen van de gewenste combinatie. De meeste hennen zullen beginnen leggen wanneer de dagen langer worden en het weer aangenamer is. Voor het ene ras is dit iets vroeger dan voor het andere. Wilt u zeer vroeg beginnen fokken, dan helpt het om de dieren bij te lichten. Vanaf een fotoperiode van 14 uur zullen de hennen aan de leg gaan.

U kan best dagelijks de eieren rapen. Op die manier voorkomt u dat de eieren breken of te sterk vervuilen. Het laten liggen van een groepje eieren kan hennen aanzetten tot broedsheid, iets wat bij de meeste fokkers niet gewenst is. De geraapte broedeieren kan u best onder zo gunstig mogelijke omstandigheden bewaren: een temperatuur van ongeveer 12°C en een hoge relatieve luchtvochtigheid. Bij voorkeur worden de eieren dagelijks voorzichtig 180° rond hun as gedraaid. Onder dergelijke omstandigheden kan men broedeieren minstens 2 weken bewaren zonder verlies aan broedeikwaliteit. Echter, ook oudere eieren of eieren die onder minder optimale omstandigheden bewaard werden (niet keren, per toeval in de koelkast geplaatst ... ), kunnen nog goede uitkomsten van 75% of meer geven, al is op veilig spelen het meest aan te raden.

Bij uw broedeieren kan u best ook selecteren: eieren met abnormale grootte (te groot of te klein) of vorm of eieren met een te dunne of zeer onregelmatige schaal geven meestal slechte uitkomstresultaten. Vorm en grootte liggen ook gedeeltelijk genetisch vast. Leggen uw dieren relatief kleine eieren, dan kan u door enkel de grootste broedeieren in te leggen de eiergrootte op enkele jaren tijd sterk verbeteren. Voor rassen die gekend zijn om hun grote eieren (o.a. Brabants hoen, Bassette ... ) is dergelijke selectiemethode noodzakelijk om de typische raskwaliteiten te bewaren.

Voor het uitbroeden van de eieren zijn er twee methoden: natuurlijk uitbroeden door een broedse hen of de eieren in een broedmachine leggen. Welke methode u ook kiest, weet dat statistisch gezien de helft van de nakomelingen haantjes zullen, waar u moeilijk vanaf geraakt.

Broedse hen

Hoewel sommige rassen gekend staan om zelden tot nooit broeds worden, worden de meeste hennen na het leggen van een zeker aantal eieren of wanneer de temperaturen sterk gestegen zijn broeds. Een broedse hen herken je aan het feit dat ze 's avonds op het nest zit in plaats van op haar vertrouwde slaapplaats. Wil u de hen broedsaf maken, dan is de meest simpele methode om haar de eerste avond direct terug op de zitstok te plaatsen bij de rest. Vaak zal de broedsheid de volgende dag reeds over zijn.

Wenst u eieren te laten uitbroeden door de kip, dan legt u enkele eitjes onder de hen. Meestal passen 7 tot 9 eieren onder een hen, al hangt dit aantal af van de grootte van de eieren en de grootte van het dier, vooral wanneer u met pleegmoeders werkt. Het grote voordeel van broeden met een kloek is dat je zelf weinig tot geen werk hebt met de eieren. De kloek zorgt ervoor dat de temperatuur en luchtvochtigheid in orde zijn en zal dagelijks zelf de eieren draaien. Controleer echter of de hen dagelijks haar nest verlaat om te eten en te drinken. Doet ze dit niet, haal haar dan dagelijks even van de eieren, zo niet bestaat een mogelijkheid dat het dier te sterk vermagert met alle gevolgen van dien. Na ongeveer 21 dagen komen de kuikens uit het ei, al zal de moeder waarschijnlijk nog een dag extra blijven zitten tot het laatste kuiken uitgekipt is. Hoewel het verleidelijk is, bedwing uw nieuwsgierigheid en stoor de moeder niet! Wanneer de moeder de volgende dag het nest verlaten heeft, kan u de lege eierschalen en eventueel dode kuikens verwijderen.

Het grote nadeel aan broeden met de hen is dat je weinig tot geen controle hebt over het moment waarop de hen broeds wordt. De meeste hennen broeden goed, maar soms durft een hen om een of andere reden haar eieren voortijdig in de steek laten. Ook het moederinstinct is niet bij elke hen even groot. Verder zijn kuikens die opgegroeid zijn onder de lamp vaak minder mensenschuw dan kuikens die door een moederkloek grootgebracht werden.

Broedmachine

Het broeden met een broedmachine biedt het voordeel dat je deze kan inschakelen op het moment dat jij wil beginnen broeden. In tegenstelling tot de broedse hen passen er meerdere tientallen tot honderden eieren in één broedmachine. Een ander groot voordeel is dat uw hennen kunnen blijven doorleggen terwijl u de eieren in de machine broedt. Op die manier kan u een veel groter aantal kuikens fokken.

Voor kippen hanteert men meestal een temperatuur van 37,7°C die de laatste 4 dagen mag zakken tot 37,4°C. De vochtigheid houdt men meestal op 40-50%, waarbij men na dag 18 de vochtigheid verhoogt tot 60-65%. Bij een nieuwe machine is het een beetje uitzoeken welke combinatie van parameters de beste resultaten geeft voor uw eieren. Na ongeveer 21 dagen komen de kuikens uit het ei. Om de vochtigheid voldoende hoog te houden, mag u de broedkast niet openen tot alle kuikens uit het ei zijn. De kuikens hebben de eerste dag geen behoefte aan eten, aangezien ze nog voldoende reserve hebben dankzij de nog niet volledig opgenomen dooierzak. Wanneer alle kuikens dus uitgekomen zijn, verplaatst u de dieren in de kuikenbak en controleert u de overgebleven eieren.

Het nadeel van een broedmachine is dat ze vaak enige kennis vragen. Het is niet gemakkelijk om de temperatuur of luchtvochtigheid op het juiste niveau te houden en ook moeten de eieren dagelijks gekeerd worden. Uiteraard kan je ook een volautomatische broedmachine aanschaffen die dit allemaal voor u doet, maar die zijn meestal iets kostelijker in aanschaf. In de dierenspeciaalzaak (zie onze sponsors) zal men u de verschillende modellen met hun voor- en nadelen voorstellen.

Schouwen

Of u nu broedt met een kloek of een broedmachine, het schouwen van eieren is voor beide methodes zeker aan te raden. Wanneer u rond de tiende dag uw eieren tegen een lichtbron houdt (liefst in een donkere kamer), kan u door de schaal in het ei kijken. Bij bevruchte eieren zal u een zwartrood klopje bloedvaten zien zitten, terwijl onbevruchte eieren volledig doorzichtig zijn. Verwijder onbevruchte eieren om te voorkomen dat deze openbarsten en de overige eieren zullen besmeuren. Ook wanneer u de eieren van de broedmachine in de uitkomstla legt, is het interessant om de eieren met reeds afgestorven embryo's te verwijderen.

Opfok

Kuikens zijn van de eerste dag zeer levendig en eten en drinken uit zichzelf, ook zonder moederkloek als voorbeeld. Geef ze steeds een aangepaste kuikenkorrel om deze dieren door de lastige eerste weken te loodsen. Let hierbij zeer goed op de conditie van de dieren. Een veelvoorkomend probleem is coccidiose wat tot grote verliezen kan leiden (zie artikel Het Vlaams Neerhof 2009 - 4) maar ook andere ziekten kunnen optreden. Met de nodige ervaring leert u ziekten zeer snel herkennen en met behulp van een dierenarts op een gepaste wijze behandelen.

Afhankelijk van het weer kan u de kuikens na een leeftijd van 6 à 8 weken zonder lamp zetten. Op dit moment kunnen de dieren naar buiten, al is het aan te raden om ze een voldoende grote overdekte ruimte (volière of nachthok) ter beschikking te stellen waar ze kunnen schuilen voor kou en regen. Indien nodig kan u 's nachts met een warmtelamp bijverwarmen. Plaats deze jonge dieren nog niet bij volwassen dieren om onrust en groeiachterstand te voorkomen. Probeer om voor de leeftijd van ongeveer 4 maanden zo weinig mogelijk leeftijdsgroepen te mengen, aangezien de jongere dieren vaak het onderspit moeten delven tegen oudere broertjes en zusjes die hen van de voederbak wegjagen, met groeiachterstand en verzwakte dieren tot gevolg. Na deze leeftijd zijn de dieren normaal gezien sterk genoeg en kan u de dieren scheiden op basis van geslacht om te voorkomen dat de jonge hanen de rugveren van de hennen te sterk beschadigen. Op deze leeftijd geeft het samenvoegen van hanen vaak weinig tot geen problemen en kunnen de jonge haantjes tot in of zelfs na het tentoonstellingsseizoen probleemloos bij mekaar gehouden worden.

«  
  »
m d w d v z z
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 

Volgende activiteiten

2 juni, 2017 - 19:30 - 22:00
17 juni, 2017 - 15:00 - 17:00
16 september, 2017 - 14:00 - 17 september, 2017 - 17:30
23 september, 2017 - 14:00 - 24 september, 2017 - 17:00
13 oktober, 2017 - 16:00 - 15 oktober, 2017 - 16:00